Dünya, milyonlarca yıldır büyük bir asteroitle çarpışmadı ancak bu tehlikenin tamamen ortadan kalktığını söylemek zor. Uzayın derinliklerinde dolaşan sayısız kaya parçası var ve bazıları gezegenimize çarpabilecek rotalarda ilerliyor.
Bu tehlikelerden biri de Bennu adlı asteroit. NASA, yakın zamanda Bennu’dan örnek toplamayı başardı ve hatta yaşamın yapı taşlarını buldu, ancak bu uzay kayasıyla işimiz henüz bitmedi. Yapılan hesaplamalara göre, Bennu’nun 2182 yılının Eylül ayında Dünya’ya çarpma ihtimali var: 1’e 2 bin 700, yani yüzde 4.
Güney Kore’deki Pusan Ulusal Üniversitesi’nden iklim bilimciler, Bennu’nun Dünya’ya çarpması halinde neler olabileceğini modelledi. Dinozorların 66 milyon yıl önce yok olmasına neden olan Chicxulub'un çarpması gibi bir felaket mi yaşanırdı? Bennu, 500 metre çapıyla Chicxulub’un 10-15 kilometrelik devasa boyutlarına kıyasla küçük kalsa da, sonuçlar yine de korkutucu.
Dünya karanlığa gömülür, gıda krizi yaşanır
Bilim insanları, süper bilgisayar kullanarak böyle bir çarpışmanın küresel etkilerini simüle etti. Araştırmalar, çarpma sonucunda atmosfere 400 milyon tona kadar toz yayılabileceğini gösteriyor. Bu durum, Güneş ışığını keserek sıcaklıkları ortalama 4 santigrat derece düşürebilir ve dünya genelinde yağışları yüzde 15 azaltabilir.
Bunun yanında, atmosferdeki ozon tabakası yüzde 32 oranında azalabilir. Ozon tabakasının zarar görmesi, bitkilerin büyümesini zorlaştırarak küresel gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit edebilir. Araştırmacılara göre, hem kara hem de deniz ekosistemlerinde fotosentez oranı başlangıçta yüzde 20 ila 30 oranında düşebilir.
Ancak her şey felaket senaryosu değil. Çarpışmadan sonra sulara karışan asteroit tozu ve Dünya’dan savrulan kaya parçaları, demir açısından zengin olacağı için su yosunlarının (alglerin) hızla çoğalmasını sağlayabilir. Özellikle deniz diatomları, normal şartlarda ulaşamayacakları büyüklüklere erişerek deniz ekosistemini canlandırabilir. Zooplanktonlar bu alglerle beslendiğinden, bilim insanları bu durumun besin zincirinde bir avantaj sağlayabileceğini düşünüyor.
Böyle bir çarpışma kaç yılda bir oluyor?
Dünya’nın geçmişte kaç kez böyle büyük bir çarpışma yaşadığı tam olarak bilinmiyor. Zamanla, yağmur, rüzgar ve diğer doğal süreçler eski kraterleri silip süpürüyor. Ancak bilim insanlarının tahminlerine göre, orta büyüklükteki asteroidler her 100 bin ila 200 bin yılda bir Dünya’ya çarpıyor.
Bu da şu anlama geliyor: Atalarımız, tarihin bir noktasında böyle bir çarpışmaya şahit olmuş olabilir. Hatta bazı bilim insanları, bu tür felaketlerin insan evrimi ve genetik yapımız üzerinde bile etkisi olabileceğini düşünüyor.
Bennu gibi bir asteroidin Dünya’ya çarpması insanlığın tamamen yok olması anlamına gelmese de, büyük bir kısmımız hayatta kalamayabilir ve hayatta kalanlar için dünya bambaşka bir yer haline gelebilir. Ama bir şekilde ayakta kalabiliriz.